Głębokie metafory – Mity, którymi żyjemy.

MITY

Mity powstawały od najdawniejszych czasów, we wszystkich kulturach możemy odnaleźć opowieści o otaczającym ludzi świecie, historie bogów, bohaterów, legendy o stworzeniu człowieka i kosmosu. Mit zawiera odpowiedzi na pytania człowieka dotyczącego jego samego, ról w społeczeństwie, a także pomaga odnaleźć odpowiedzi na zagadki egzystencjalne.

Carl Gustav Jung jako jeden z pierwszych zaczął badać znaczenie mitów dla indywidualnego rozwoju człowieka. Pytanie na które odpowiadał w czasie swojego życia brzmiało: „Według jakiego mitu przebiega moje życie?” Jung widział człowieka uwikłanego w personalną mitologię, jako działanie sił nieświadomego umysłu. Uważał, że wewnętrzna mitologia, zaczerpnięta z zewnętrznego świata powstaje, we wczesnym dzieciństwie, nabierając kształtu wraz z rozwojem psychicznym człowieka. Jung rozpoznawał Archetypy obecne w kulturze i przeżywane przez człowieka, jako elementy mające olbrzymi wpływ na decyzje, które podejmujemy.

Jeśli spojrzysz na sztukę literacką, filmową, teatralną, oraz każdą inną, także na życia ludzkie, to zauważysz powtarzające się motywy i wzorce, a nawet tą samą kolejność zdarzeń.

Joseph Cambell nazwał personalny mit – monomitem, podróżą bohatera dążącego do znaczącej przemiany swojego życia. Według Cambella wszystkie mity z całego świata łączy jedna i ta sama fundamentalna struktura.

„Im bardziej zbliżamy się do naszych marzeń, tym bardziej

Własna Legenda staje się jedyną prawdziwą racją bytu

Podążając szlakiem Własnej Legendy, nauczył się wszystkiego

co pragnął wiedzieć i przeżył wszystko to o czym śnił.”

 

Paulo Coelho

 

Mit może być postrzegany jako relacja człowieka z samym sobą, innymi ludźmi i światem, jest obrazem człowieka i jego drogi życiowej.  „Przeznaczenie jest po prostu spełnieniem potencjału naszego własnego systemu, które przynoszą głębokie doświadczenia życiowe, ustrukturalizowane przez nasze życie.” – mówi Joseph Cambell.

Czy miałeś kiedyś poczucie, że jesteś częścią greckiej tragedii, czy nasze życia przypominają zmagania starożytnych herosów, zranionych matek i porzuconych dzieci, czy my także nie musimy zmagać się z przeciwnościami, uzdrawiać choroby, odnajdywać sens życia, wychowywać dzieci w taki sposób, aby potrafiły kochać i być szczęśliwe.                                                                          

Zdarza się często, że ludzi zamiast życia, przeżywają głęboko osadzone w nieświadomości historie. Uwięzienie w pewnym gatunku mitu, może sprawić, na przykład, że osoba, która została zraniona w dzieciństwie, do końca życia utrzymuje tożsamość ofiary, nieświadomie tworząc kolejne sytuację dla spełnienia swojego mitu. Podobnie chłopiec, który w dzieciństwie śnił o bohaterstwie, teraz będąc dorosłym mężczyzną wciąż szuka okazji do sprawdzenia swojej siły i męstwa. Jak mówił Jung, istnieje bardzo cienka granica pomiędzy przeżywaniem mitu, a byciem jego więźniem.

Nasza personalna mitologia to interpretacja naszego życia, sposób w jaki nadajemy sens i strukturę ogromnej ilości doświadczeń. Nasz umysł ma wybitną zdolność do opowiadania historii, w taki sposób porządkuje on informacje dotyczące nas samych. Możemy śmiało powiedzieć, że jesteśmy mitycznymi istotami, nawet wtedy jeśli nie zdajemy sobie z tego sprawy. Mity i historie to język nieświadomości.

Funkcje jakie pełni mit

* wyjaśnienie niezrozumiałego

* tworzą podstawę ludzkich wierzeń

* zawierają wzorce zachowań

* inspirują i motywują

* tworzą mapę świata

* są interpretacją doświadczeń

* nadają szeroki kontekst i sens wydarzeniom

Definicja – mit osobisty : uogólniony proces powstały we wczesnym dzieciństwie, który staje się czynnikiem organizującym i tworzącym styl życia osoby, jej problemy, chroniczne symptomy, motywacje.

GŁĘBOKIE METAFORY

Ze wszystkich form komunikacji historie maja największy wpływ na nasz umysł. Jeśli opowiadając historię wpleciesz w nią informację, które chcesz, aby zostały zapamiętane przez słuchacza, zdolność ich przywołania jest wielokrotnie większa, niż w jakikolwiek innym przypadku.

Metafory mogą być złożonymi historiami z wieloma poziomami znaczeń. Głębokie metafory organizują wzorce według, których doświadczamy naszego życia, zazwyczaj przyjmujemy je we wczesnym dzieciństwie. Mity osobiste są przykładem bardzo głębokich metafor.

Metafory komunikują się w sposób niebezpośredni, mogą pobudzić umysł do poszukiwania znaczeń, sensu i aktywować pozostające w uśpieniu zasoby i potencjał człowieka. Metafora wywołuje rezonans w nieświadomości, tworząc potrzebne zmiany.

Niestety czasem zdarza się, że niekorzystne metafory, które przyjmuje umysł nie są dla człowieka wspierające. Ograniczają ilość informacji, odzierają świat z jego złożoności i piękna i zmuszają do interpretowania siebie, innych ludzi, rzeczywistości według wzorców, które nie tylko nie pozwalają się rozwijać, ale wręcz niszczą człowieka. Istnieją również metafory, które choć nie są destrukcyjne, sprowadzają świat do jednego wymiaru, na przykład walki o uznanie. Niektóre metafory są źródłem braku wyborów w życiu.

Możliwość odszyfrowania głębokich metafor, jako mitów którymi żyjemy pozwala na identyfikacje i sprawdzenia, czy historie, jakie budują nasze życie, są tym czym chcemy naprawdę żyć.

Rozpoznawanie głębokich metafor:

• Napisz historię swojego życia, zaznacz najważniejsze wydarzenia.
• Gdyby poproszono ciebie o namalowanie obrazu „Moje życie” – co byś namalował? Namaluj swoje życie.
• Pomyśl o rytuałach w swojej rodzinie jakie były praktykowane i w jaki sposób (święta, urodziny, celebracje, wyjazdy, wspólne śniadania itp.)
• Przypomnij sobie powracające sny
• Czy jesteś religijny, jaka religia ciebie  przyciąga, jaka odpycha, w co wierzysz?
• Jakie najważniejsze wydarzenia uformowały twoje życie (np. wyprowadzka, dorastanie w innym kraju, odkrycie talentu do śpiewu itp.)
• Jeśli miałbyś napisać epitafium dla siebie, co byś napisał w kilku zdaniach o sobie samym? Jak chciałbyś zostać zapamiętany przez świat.
• Jakie role pełnisz w społeczeństwie, w rodzinie i wśród przyjaciół
• W jakie kulturowe wzorce wpasowuje się twoje życie, czego poszukujesz, z jakim bohaterem literackim, filmowym się identyfikujesz, który  ciebie przyciąga?
• Pomyśl o mitologii greckiej, rzymskiej, egipskiej, azteckiej, który z bogów, bohaterów i jego przygody najtrafniej opisują twoje życie?
• Przypomnij sobie najwcześniejsze sny lub marzenia z dzieciństwa, kim chciałem być, co chciałeś robić?
• Gdybyś miał nieskończoną moc bycia kim chcesz, w którym kierunku byś się rozwinął?

W NLP mówimy, że wszystko można zmienić. To prawda, pamiętając o ekologii zmian, oraz o tym, że każda zmiana posiada swoje konsekwencje, wszystko podlega prawom przemiany. Jeśli jesteś zadowolony ze swoich historii, ze swoich mitów – to wspaniale! Zastanów się jak żyć nimi jeszcze pełniej, jak realizować je dla siebie, ludzi i świata. Wejście w relację ze swoim mitem, przejawem złożonej nieświadomej motywacji, może być bardzo wzbogacającym doświadczeniem, wielkim krokiem na ścieżce poznawania samego siebie.

Na pewno część z was zadała sobie to pytanie już wcześniej. Czy można zmienić mit osobisty? Czy można ingerować w jedną z najgłębszych struktur nieświadomego umysłu? Odpowiedź brzmi : Tak, lecz bardzo odpowiedzialnie.

Wyobraź sobie, że żyjesz wiarą w jakąś historię przez większość swojego życia i nagle dowiadujesz się, że to nie prawda. Pamiętasz szok dzieci, które dowiadują się, że nie ma świętego Mikołaja, albo, że mama i tata nie są doskonali?

Jeśli potraktujesz mit, którym obecnie żyjesz, jakikolwiek on by nie był jako stan obecny, jako opowieść o sobie i świecie, co dalej mogłoby się zdarzyć, gdyby ta historia miała się rozwijać. Gdzie podąży ten mit, czy chcesz żeby miał happy end? Co musi się wydarzyć w twoim micie i twoim życiu, abyś stworzył Nowy Mit.

Stan obecny (Obecny Mit) ->     Droga Bohatera    ->  Stan pożądany (Nowy Mit)

Pamiętam kiedy rozpoczynałem zgłębianie psychologii, medytacji, szamanizmu, NLP i wszystkich innych nauk i metod z nimi powiązanych, moim mitem było uzdrowienie siebie, pomoc samemu sobie. Będąc w drodze, z czasem wchodząc coraz głębiej, zauważyłem, że mit zaczął się zmieniać. Zaczął powstawać nowy mit, w którym dzielenie się z innymi wiedzą, integrowanie kawałków wiedzy rozrzuconych po świecie i ewolucja zarówno mnie jak i społeczeństwa, zajęła miejsce poprzednich historii.

Istnieje wiele pięknych opowieści w literaturze i filmach o ludziach, którzy wyruszyli w drogę, aby odnaleźć siebie, aby wzrastać, by stworzyć swój własny Nowy Mit dla życia. Inspiruj się, każdego dnia.

Paweł